Je hebt een flesje glijmiddel in je nachtkastje liggen, het spul dat je altijd voor vaginale seks gebruikt, en je denkt dat het ook wel goed komt voor anale seks. Tien minuten later voelt het droog aan, gaat de wrijving pijn doen en verlies je zin om door te gaan. Dat overkomt een hoop mensen die voor de eerste keer anale seks proberen (met het verkeerde glijmiddel).
Anaal glijmiddel is geen verkooptruc, je anus werkt simpelweg anders dan je vagina en vraagt daarom ook om een andere formule. In deze gids lees je welke soorten anaal glijmiddel er zijn, wat “dik”, “verdovend”, “verwarmend” en siliconen glijmiddel voor je doen en welke keuze glijmiddel anale seks een stuk prettiger doet maken.
In deze blog
Waarom heb je voor anale seks ander glijmiddel nodig?
De inleiding verklapte het al kort: de anus werkt qua natuurlijk vochtaanmaak volledig anders dan dat de vagina dat doet. Hieronder 3 feitjes waardoor anaal glijmiddel zo belangrijk is.
- Er zit geen klier die voor natuurlijke lubricatie zorgt. Alle glijkracht moet dus van buitenaf komen.
- Het slijmvlies van je endeldarm is dunner en kwetsbaarder dan vaginaal weefsel. Hierdoor ontstaan er sneller kleine scheurtjes als er te weinig glijmiddel wordt gebruikt.
- Je sluitspier trekt zich als reflex samen zodra er iets tegenaan drukt en heeft tijd nodig om te ontspannen.
Ga je te snel, dan voelt dat niet als opwinding maar als weerstand. Gewone glijmiddel voor anale seks is vaak dun, watergebaseerd en bedoeld voor een paar minuten gebruik. Voor anaal heb je iets nodig dat langer blijft zitten, minder snel indroogt en de wrijving over een langere periode laag houdt.
Veel beginners van anale seks gaan er onbewust vanuit dat opwinding vanzelf voor genoeg glijmiddel zorgt (zoals dat bij vaginale seks vaak wel gebeurt). Bij anaal werkt dat mechanisme niet. Hoe opgewonden je ook bent. Dat is precies waar speciaal anaal glijmiddel voor gemaakt is.

Ook de verpakking van anaal glijmiddel is anders
Anaal glijmiddel is vaak anders verpakt dan ‘gewone’ glijmiddel. Een grotere fles, een pomp in plaats van een dopje of een tuit die makkelijker met één hand te bedienen is terwijl je andere hand bezig is. Tijdens de seks wil je niet stoppen om met een lastig dopje te klieren. Een fles die snel terug te grijpen is zorgt dat bijsmeren geen onderbreking wordt maar een vloeiend onderdeel van de seks.
Een fles met een pompje voorkomt een afknapper op het heetste moment.
Alle soorten anaal glijmiddel op een rij
Dik glijmiddel
Dik glijmiddel is dikker van consistentie dan standaard glijmiddel, vaak een gel in plaats van een vloeistof. Het blijft langer op zijn plek tijdens penetratie in plaats van meteen weg te lopen, en de wrijving bouwt bij anale seks sneller op dan vaginaal, waardoor een dunne laag glijmiddel zo verdwenen is.
Waarom wel of geen dik glijmiddel?
- De meeste dikke varianten zijn op waterbasis, veilig te combineren met condooms en met vrijwel elk materiaal van speeltjes.
- Dik glijmiddel anaal hoeft vaak minder vaak bijgesmeerd te worden, fijn als je nog moet wennen aan het ritme van stoppen en weer verdergaan.
- Kies je een toy om aan te wennen, ga dan voor een variant met een brede basis, zodat hij niet volledig naar binnen kan glijden.
Begin je met een vinger of een kleine anale toy om je lichaam te laten wennen aan de druk. Een siliconen plug in een compacte maat werkt voor veel beginners goed om het gevoel van iets binnenin te leren kennen voordat er een partner bij komt. Gebruik ruim glijmiddel, ook als het al soepel aanvoelt, en smeer opnieuw zodra je merkt dat de wrijving toeneemt. Meer glijmiddel gebruiken dan je gewend bent is bij anaal geen overdrijving, het is de norm.

Verdovend glijmiddel
Verdovend glijmiddel anaal bevat een lichte verdovende stof, vaak benzocaïne of lidocaïne, die het weefsel rond je sluitspier tijdelijk minder gevoelig maakt. Voor sommigen voelt dat als een uitkomst bij een eerste poging, omdat de scherpe druk minder hard aankomt.
Voor wie is verdovend glijmiddel?
- Pijn is een signaal van je lichaam dat iets te snel gaat of dat er te weinig ontspanning en glijmiddel is.
- Verdoof je dat signaal, dan voel je een scheurtje niet ontstaan terwijl het wel gebeurt.
- Test eerst een kleine hoeveelheid op een klein stukje huid. De verdovende stof kan irritatie of een allergische reactie geven.
Verdovend glijmiddel is geen manier om iets te forceren wat eigenlijk nog niet klaar is voor penetratie. Het werkt hooguit als lichte demper voor wie al weet hoe zijn lichaam reageert en rustig opbouwt. Blijft pijn bij anale seks aanhouden, ook op momenten zonder verdovend glijmiddel, dan is een bekkenfysiotherapeut of huisarts de juiste volgende stap.
Verwarmend en verkoelend glijmiddel
Waar verdovend glijmiddel gevoel wegneemt, voegt warmend glijmiddel anaal juist een extra sensatie toe.
Wat doen verwarmende of verkoelende glijmiddelen?
- Menthol zorgt voor een koel, tintelend gevoel.
- Kaneelextract en vergelijkbare ingrediënten geven juist een gloeiend effect.
- Warmend en verkoelend glijmiddel is puur een extra prikkel bovenop de glijfunctie, geen vervanging voor voldoende glijmiddel.
Het slijmvlies van je anus is gevoeliger dan gewone huid, waardoor een tinteling die op je huid subtiel aanvoelt hier veel intenser kan overkomen. Wat de een fijn prikkelend vindt, voelt voor de ander eerder branderig. Breng daarom eerst een kleine hoeveelheid aan op een klein oppervlak en wacht een minuut voordat je verder gaat.
Combineer verwarmend of verkoelend glijmiddel niet met een verdovend middel, want dan mis je juist het signaal dat je vertelt of de sensatie prettig blijft of omslaat in irritatie.

Siliconen glijmiddel
Siliconen glijmiddel anaal staat bekend als de meest langdurige optie.
- Het droogt niet in en trekt niet weg in je huid, ook niet tijdens een langere sessie.
- Het is veilig te combineren met latex condooms.
- Je hoeft niet steeds opnieuw te smeren, fijn als je meer tijd nodig hebt dan bij vaginale seks.
- Een kleine hoeveelheid gaat al ver, waardoor een flesje langer meegaat dan je op basis van de prijs zou verwachten.
Siliconen glijmiddel is niet compatibel met siliconen speeltjes. Het tast het oppervlak van siliconen materiaal langzaam aan, waardoor een siliconen vibrator of buttplug poreuzer wordt en op termijn moeilijker schoon te maken is, met meer kans op bacteriegroei tot gevolg.
Gebruik je een speeltje van siliconen? Kies dan glijmiddel op waterbasis. Dat droogt sneller in en vraagt vaker om bijsmeren, maar is veilig voor elk materiaal en spoelt eenvoudig af met water. Twijfel je over het materiaal van een toy? Check dan de verpakking voordat je een siliconen glijmiddel erbij pakt.
Olie- en boterbasis glijmiddelen
Olie en boterbasis glijmiddelen, van natuurlijke oliën tot dikke specialistische glijboters, zijn extreem dik en blijven extreem lang zitten. Binnen de fisting gemeenschap zijn dit soort glijmiddelen populair, juist omdat die praktijk een veel dikkere laag en een veel langere glijtijd vraagt dan penetratie met een penis, vinger of gewone toy. Dat is een heel andere behoefte dan waar je als beginner mee bezig bent.
- Olie en boter breken latex condooms af, waardoor de kans op scheuren toeneemt en het beschermende effect wegvalt.
- Ze zijn evenmin compatibel met siliconen speeltjes, om dezelfde reden als siliconen glijmiddel dat niet is.
- Olie spoelt moeilijker van je huid en uit lakens, en een restje dat achterblijft kan de natuurlijke balans van bacteriën verstoren.
Voor je eerste keren met anaal glijmiddel is een olie of boterbasis dus niet de aangewezen keuze, hoe vaak je het ook langs ziet komen in verhalen of video’s. Ga je later, met meer ervaring, toch voor olie of boter, gebruik dan geen condoom of siliconen speeltje in combinatie ermee en was jezelf en je spullen extra goed na.
Welk anaal glijmiddel past bij de eerste keer?
Voor een eerste keer is een dik glijmiddel op waterbasis meestal de veiligste en meest praktische keuze. Het werkt met condooms, met elk soort speeltje en spoelt makkelijk af. Ga je liever voor een langere sessie zonder onderbreking, dan is siliconen glijmiddel een goede optie, zolang je geen siliconen speeltje gebruikt.

Hoe gebruik je anaal glijmiddel?
- Begin (voor de penetratie) met een vinger of een kleine toy met een brede basis.
- Gebruik een ruime hoeveelheid glijmiddel en blijf bijsmeren zodra het minder soepel begint te voelen.
- Praat vooraf met je partner over tempo en stopwoorden, ook als dat ongemakkelijk aanvoelt om hardop te zeggen.
- Probeer een nieuw anaal glijmiddel eerst rustig alleen uit voordat je het samen met een partner gebruikt.
Zo weet je al hoe je lichaam reageert, of de geur en het gevoel je bevallen en of de dikte past bij wat je zoekt, voordat er iemand anders bij is die op je reactie let. Dat scheelt onzekerheid op het moment zelf en maakt het makkelijker om aan te geven wat wel en niet werkt.
Begin rustig en gebruik veel glijmiddel, dan komt de rest vanzelf.
Verwarmend of verkoelend glijmiddel kun je later toevoegen als je al weet hoe je lichaam reageert op gewoon anaal glijmiddel. Verdovend glijmiddel bewaar je voor het moment dat je precies weet waar je grens ligt, niet als middel om die grens te negeren. Olie en boter laat je voorlopig links liggen.
De juiste keuze is minder ingewikkeld dan het aanbod doet vermoeden. Begin gewoon dik en op waterbasis en bouw van daaruit verder. Veel plezier in de slaapkamer!